INTEGRACJA SENSORYCZNA

CO TO JEST INTEGRACJA SENSORYCZNA?

Integracja sensoryczna - metoda polegająca na integracji czynności zmysłów z właściwą reakcją ruchową. Na podstawie przeprowadzonych badań i wyników testów, opracowuje się zasady rehabilitacji dla dzieci z dysfunkcjami psychoruchowymi.

Głównymi zadaniami rehabilitacji jest hamowanie lub eliminowanie drogą stymulacji negatywnych bodźców, które występują przy nadwrażliwości układu zmysłów (np. nadpobudliwości ruchowej, trudnościach w koncentracji uwagi) oraz dostarczanie bardzo mocnych, różnorodnych bodźców przy niedostatecznej wrażliwości układu zmysłów (np. zaburzeniach ruchowych, percepcji i koordynacji). Stymulacja dziecka polega na dostarczaniu odpowiednich bodźców poszczególnym zmysłom, najczęściej podczas zabawy.

TERAPIA INTERGACJI SENSORYCZNEJ – CEL I ZADANIA

Zadaniem terapii integracji sensorycznej jest dostarczenie kontrolowanej ilości bodźców sensorycznych tak aby poprawić funkcjonowanie centralnego układu nerwowego. Aby następowała poprawa, podczas terapii stosowane są takie ćwiczenia , które będą właściwym „wyzwaniem” dla mózgu.

W czasie zajęć wzmacnia się procesy nerwowe leżące u podstaw wielu umiejętności, tak by mogły one pojawić się w sposób naturalny jako konsekwencja poprawy funkcjonowania centralnego układu nerwowego.

Ćwiczenia muszą być dostosowane do poziomu funkcjonowania dziecka, nie mogą być zbyt łatwe ani zbyt trudne. Tylko takie stałe balansowanie na granicy możliwości dziecka poprawiając organizację ośrodkowego układu nerwowego wpływa na zmianę zachowania w sferze motorycznej i emocjonalnej, służy poprawie funkcji językowych i poznawczych, a przede wszystkim przejawia się lepszą efektywnością uczenia się.

Terapia integracji sensorycznej ma postać „naukowej zabawy” w której dziecko chętnie uczestniczy. Zajęcia takie odbywać się powinny w pomieszczeniu specjalnie do tego przygotowanym i wyposażonym .W sali powinny znajdować się przyrządy do wielozmysłowej  stymulacji takie jak hamaki, huśtawki, deskorolki, tunele, zestawy miękkich klocków itp.

Dla dziecka terapia jest zabawą i może się taką wydawać dorosłym. Ale jest to jednocześnie dla niego ciężka praca, która pod kierunkiem terapeuty umożliwia mu osiągnięcie sukcesu, który prawdopodobnie byłby niemożliwy w spontanicznej zabawie.

DO KOGO SKIEROWANE SA ZAJĘCIA  TERAPII INTEGRACJI SENSORYCZNEJ?

Dziecko u którego stwierdza się zaburzenia przetwarzania sensorycznego, powinno uczestniczyć  terapii integracji sensorycznej (SI). Stopień jej intensywności oraz czas trwania zależy od rodzaju
i nasilenia deficytów. Celem terapii jest normalizacja odbioru bodźców sensorycznych, ich integracji, a w efekcie - po­prawa funkcjonowania dziecka. zakłada się,  że poprawna integracja sensoryczna jest podstawą do normalnego uczenia się i właściwego zachowania, ponieważ takie procesy jak percepcja słuchowej, percepcja wzrokowej czy cały zespół procesów związanych 
z abstrakcją, takich jak czytanie, rozumienie, pisanie itp., są zależne od koordynacji wrażeń
z narządów zmysłów.
Wyższe poznawcze funkcje, które wiążą się z nauką (w tym z nauką szkolną) mogą być poprawione,
a ich skuteczność zwiększona poprzez lepszą integrację systemów sensorycznych, dotyku, propriocepcji i przedsionkowych  i innych.

Terapia IS z powodzeniem może stanowić uzupełnienia innych metod, można dziecko wyciszyć lub pobudzić w zależności od specyfiki układu nerwowego.

CZY MOJE DZIECKO MA ZABURZENIA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ?

Rodzice uważnie obserwując swoje dziecko potrafią dostrzec niepokojące zachowania dziecka, które mogą być objawem zaburzonej integracji sensorycznej.
- Jednym z pierwszych objawów, jakie możemy obserwować w okresie niemowlęcym są trudności dziecka w zrozumieniu położenia i ruchu ciała w przestrzeni. Niektóre niemowlęta boją się ruchu, ponieważ informacje wewnętrzne z mięśni, stawów i układu równowagi nie są precyzyjnie opracowywane przez ich układ nerwowy. Dziecko nie jest w stanie wyraźnie sobie uzmysłowić, jakie ruchy wykonuje jego głowa i całe ciało, jest przytłoczone i wystraszone niezrozumiałymi bodźcami.

- Niektóre zbyt wrażliwie reagują na bodźce sensoryczne takie jak dotyk, dźwięki lub światło. Częściej niż ich rówieśnicy płaczą i są rozdrażnione. Dzieci te są przeciążone normalnie występującymi bodźcami sensorycznym, mogą być niezdolne do prawidłowego ich przetwarzania. Często płaczą więc i mogą sprawiać wrażenie, że mają kolkę. Niemowlęta te mogą mieć niespokojny sen. Ich cykl dobowy snu i czuwania jest zaburzony, dlatego mało śpią, krótko śpią i zasypiają lub budzą się z płaczem.

 - Nieco starsze dzieci wykazujące zaburzeniami regulacji spowodowane zaburzeniami integracji sensorycznej -  zwykle bardzo łatwo wpadają w złość. Czasem mają poważne trudności przy dokonywaniu jakiejkolwiek zmian np.; po kąpieli nie chcą wyjść z wanny, trudno im zakończyć jakąś zabawę.

-  Jest również grupa dzieci, które w szczególny sposób lubią działanie pewnych bodźców sensorycznych. Uwielbiają  podrzucanie do góry, lubią być długo huśtane czy obracane na karuzeli. Więcej niż ich rówieśnicy biegają i wspinają się. Wydaje się, że nigdy nie mają dosyć tego typu aktywności.

-  U części dzieci z zaburzeniami integracji można dostrzec pewne opóźnienia rozwojowe w opanowywaniu umiejętności siadania i stania oraz bezpiecznego i skoordynowanego poruszania się. Mogą sprawiać wrażenie aż nazbyt ostrożnych lub niezdarnych, potykających się o własne nogi.

- Wraz z wejściem dziecka w wiek przedszkolny oczekujemy coraz większego rozwoju umiejętności, takich jak huśtanie się na huśtawce, jazda na trzykołowym rowerku czy samodzielne ubieranie się i jedzenie. Niektóre dzieci z zaburzoną integracją sensoryczną mają problemy z opanowaniem umiejętności takich jak ubieranie, wiązanie butów, posługiwanie się sztućcami.

-  Innym przejawem zaburzeń jest nadmierna ruchliwość. Rodzice zauważają, że ich dziecko znacznie krócej niż ich rówieśnicy potrafi bawić się pozostając w jednym miejscu.

-  W wieku szkolnym dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej  mogą mieć trudności w pisaniu i rysowaniu, szybko się męczą szczególnie przy wykonywaniu precyzyjnych zadań przy biurku. Inne na skutek zaburzeń w prawidłowym rozwoju ruchowym oczu mają problemy w nauce czytania. Czytają wolniej, gubią linię w której czytali. Znacznie dłużej przepisują z tablicy niż ich rówieśnicy, gubią litery lub opuszczają wyrazy. Czasem podejmowane formy terapii takie jak reedukacja, terapia psychopedagogiczna nie przynoszą efektu.

 - Pewna grupa dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej w wieku szkolnym nie uczestniczy w zabawach i grach ruchowych, nich ponieważ mają słabą koordynację lub nie rozumieją reguł gry. Podczas takich zabaw zużywają tak dużo energii próbując wyobrazić sobie jak poruszać i zachowywać podczas gry, że nie zostaje im już jej zbyt dużo do zrozumienia niuansów tego w co grają i popełniają wiele pomyłek.
-W wieku szkolnym wcale nie wygasają problemy z właściwym przetwarzaniem i wykorzystaniem informacji sensorycznych. Dzieci nadal są bardzo wrażliwe na niektóre bodźce sensoryczne takie jak jasne światło /świetlówki, jasne słońce/, ostre dźwięki /dzwonek szkolny, hałas na przerwie za oknem klasy, głos ,krzyk pani/, zapachy /perfumy, zapachy dochodzące z kuchni/, lekki dotyk /niespodziewany dotyk kolegi, nagłe niespodziewane pogłaskanie po głowie itd. Uczniowie tacy mają kłopoty z koncentracją są nadruchliwi i sprawiają wiele kłopotów w domu i szkole na lekcjach czy podczas przerw.